Menselijk verantwoord ontslaan (MVO)

Steeds meer bedrijven ontslaan nu mensen om hun organisaties beter in lijn te brengen met de verschuivingen in de economie. De manier waarop ze deze moeilijke boodschap aan hun medewerkers overbrengen, toont hoe ze hen waarderen – of juist niet. Voorbeelden van ontslag per sms of per koerier zijn al lang bekend. Wordt Menselijk Verantwoord Ontslaan de nieuwe exponent van het populaire Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen?

De manier waarop je mensen ontslaat beproeft niet alleen je bedrijfsreputatie, maar is ook een geloofwaardigheidtest voor het leiderschap van de organisatie. De wijze waarop je communiceert met de vertrekkers, heeft ook impact op de betrokkenheid en de werklust van hen die aanblijven. En wees er van verzekerd dat ook eventuele nieuwe collega’s -en die gaan er op termijn toch weer komen- zullen kijken hoe uw organisatie nu met de personeelsreducties omgaat.

 

‘Menselijk verantwoord ontslaan’ zou tenminste aan drie principes moeten voldoen. Ten eerste dat u de onheilstijding persoonlijk brengt, en niet via e-mail, sms, een koeriersdienst, en zeker niet via de media. Laat de moderne interactieve hulpmiddelen even achterwege: bedrijven zijn het aan de betreffende collega’s moreel verplicht om hen persoonlijk en als eerste over zo’n ingrijpende beslissing te informeren. Immers, die collega’s hebben doorgaans ook betrokken hun steentje bijgedragen aan het succes van de organisatie, in betere tijden.

 

Het tweede principe: het gaat nu over de werknemer in kwestie zélf. Want zodra dat hoge ontslagwoord er bij de manager uit is, hebben de betrokkenen weinig oog of oor meer voor de bedrijfsstrategie of de reorganisatieplannen. Nee, het eerste wat hen door het hoofd schiet, zijn gedachten als: hoe vertel ik het thuis en aan mijn vrienden, hoe moet dat nu met de studie van de kinderen, en waar zou ik snel weer aan de slag kunnen? Nagalmende corporate prietpraat van een leidinggevende is hier dan bij uitstek niet op zijn plaats.

 

Dat leidt vanzelf tot het derde principe: laat de vertrekkers niet vallen als een baksteen, maar ondersteun hen waar mogelijk. Op zijn minst met begripvolle woorden, maar liever ook met een goed sociaal plan, een outplacement-traject, of eventueel uitzicht op een andere positie in de organisatie. Mobiliseer eventueel ook de blijvers om de vertrekkers te helpen met het vinden van een nieuwe baan, bijvoorbeeld via hun persoonlijke netwerken. Hier kunnen de eigentijdse linking technieken dan weer wél een mooie bijdrage aan leveren. En communiceer met de blijvers helder hoe zij persoonlijk kunnen bijdragen aan continuïteit van de onderneming, in deze zorgzame tijden.

 

Bij ‘menselijk verantwoord ontslaan’ voert respect de boven- én ondertoon. Het mes snijdt hier overigens aan meer kanten. Want ook de blijvers kijken met enige argwaan hoe u van uw werknemers -hun collega’s- afscheid neemt. Het toont hen, en andere toekomstige werknemers, heel praktisch hoe u als organisatie uw medewerkers waardeert, in voor- en tegenspoed.

In voorspoed zijn mooie woorden gemakkelijk uitgesproken. Maar het zijn de corresponderende daden die in dit soort tijden de (on)betrouwbaarheid van de bedrijfsleiding erg zichtbaar kunnen maken.

 

Uit een onderzoek, in 2006 uitgevoerd in opdracht van Fleishman-Hillard, bleek dat Amerikaanse werknemers respect van hun werkgever zien als een van de belangrijkste aspecten van maatschappelijk verantwoord ondernemerschap (MVO). Laat dan in deze tijd van gedwongen personeelsreducties respectvol ‘menselijk verantwoord ontslaan’ daar ook maar deel van gaan uitmaken.